نعمت فیروزی
از نخستین لحظههای تاریخ مکتوب بشر، قدرتِ عاری از مشروعیت همواره کوشیده است تا خود را نه صرفاً با شمشیر وزور عریان، بلکه با واژه وفرمان نیز، مشروع جلوه دهد. فرمانروایانِ خودکامه، در کنار قصرها ودژها، متونی را نیز نوشته اند که کارکردی کمتر از دیوار وزنجیر نداشته است. این متون، خواه در قالب منشورهای رسمی، خواه در هیئت آیین نامهها وفرامین، در حقیقت طرحهای مهندسیِ جباریت فردی بودهاند. تاریخ نشان داده است که هرگاه متنِی، به بستر افزودن قدرت فردی میل پیدا می کند، به معماری سرکوب انجامیده. از این منظر، مانیفستِ استبداد در دستِ حاکم نامشروع، فقط یک متن نیست؛ این نقشه معماریِ زندان آینده است. هر بیانیه راهبردی باید دارای توازن میان محتوا وحامل آن، به عنوان شرط لازم برای تحقق اهدافراهبردی وجلوگیری از تبدیل ایده به حرف مفت باشد. در سیاست، نوشتن بهترین و دموکراتیک ترین سند و نقشه مسیر، بدون حامل (اجرا کننده) مشروع، مثل گذاشتن کتاب شکسپیر دردست یک میمون است.
هانا آرنت در کتاب «شرایط انسانی»، مینویسد: «تغییر قدرت تنها زمانی تحقق مییابد که کلام و عمل از هم جدا نشده باشند، جایی که کلمات تهی نباشند. جایی که کلمات برای پنهان کردن نیتها استفاده نشوند، بلکه برای آشکار ساختن واقعیتها، واعمال برای نقض وتخریب نباشند بلکه برای برقراری روابط وایجاد واقعیتهای جدید.» او همچنین در کتاب عناصر وریشه های دیکتاتوری چنین گفته است: (نقل به مضمون) وقتی ایدهها از واقعیت اجتماعی وظرفیت عملی جدا شوند، به توتالیتاریسم یا استبداد می انجامد. یعنی یک سند بدون حامل مشروع، نه تنها بیاثر، بلکه بالقوه خطرناک هم میتواند باشد.
بله صدای پای فاشیسم همیشه با رژه تانکها، ودیکتاتوری همیشه با سلاح وسرباز نمیآید؛ در بسیاری موارد با شعار «نجات میهن» و «شرایط اضطرار» بر اریکه قدرت مسلط شده اند. اگر به قرن بیستم نگاه کنیم، پراست از این نمونه ها. اقتداروقتی لباس دیگری میپوشد، بیشتر خطرناک میشود، چون با آینه لغات مدرن فریب میدهد. این همان جایی است که «انتقال قدرت» و «مشارکت ملی» به جای پل، برای عبور مردم به دمکراسی وآزادی، نقش دیوار و مانع را بازی میکنند. جلوی حق تعیین سرنوشت مردم را می گیرد.
«دفترچه دوران اضطرار» منتشره از سوی بقایای سلطنت، نمونه بارز چنین سندی است. خوشبختانه با نکاتی که در آن آورده اند، به تناقض شکل ومحتوای بقایای سلطنت که زاییده رسانه های استعماری بود، پایان داده شد. از دل طوفان تبلیغات که رسانه ها از زمان قیام ۴۰۱ براه انداختند، سرانجام، تحفه، نسخه برابر اصل فاشیسم، بیرون آمد. هم از حیث حاملین آن که نیرو وقدرت اجرایی کردن آن را ندارد وهم از حیث محتوا که همه اختیارات را به رهبر خیزش ملی! با شعبده “نهاد ملی قیام” می سپارد. طرحی که به نام دوران گذار نوشته شده، نتیجه همه هوش ارتجاعی استعماری چند سال اخیر است. متنی که قانون اساسی ولایت فقیه ومانیفست موسولینی، بدون اغراق بسیار پیشرفته تر از آن است. وصدای “خودی ها” را هم درآورده است. این دفترچه قرار است آینده را بسازد، اما دیوار آینده را با آجرهای گذشته وملغمه ای از ملات نظام ولایت طراحی کرده است. تغییر رنگ دیوار معماری را عوض نمیکند. حلقه تصمیمگیری رهبر خیزش ملی! مثل ساز وکار ولایت فقیه است. در آنجا ولی فقیه وشورای نگهبان تصمیم گیری را به هم پاس می دهند تا هیچ خشی به اختیارات مطلقه ولی فقیه نیفتد اینجا نیز، با شامورتی بازی بسیار ماهری، قدرت را بین “رهبر خیزش ملی” و “نهاد ملی قیام” می چرخاند، اینجا هم نه انتخاب که انتصاب است با آرایش کلمات.
بوضوح معلوم است آنچه در فصل سوم، “روند وساختار سیاسی گذار”- بخش دوم، آمده الگو برداری از قانون اساسی ولایت است. کلمه ولایت فقیه را برداشته وبجایش رهبر خیزش ملی را گذاشته اند. و به جای شورای نگهبان “نهاد ملی قیام” را جعل کرده اند و رابطه بین رهبر خیزش و نهاد ملی همان رابطه ولی فقیه و شورای نگهبان است.
در فرهنگ اشرافیت سلطنتی، «نجاتگر» همان ارباب تازه است، ممکن است کت وشلوار عوض کند. وچهره ای خوش و خندان رونماید، اما روشن باشد که ارباب نمی آید قوانین را از پایه عوض کند. هر فرد یا نیروی دموکراتیک، اگر نگاهی به دفترچه بیندازد، زود میفهمد که چیزی جز مانیفست طراحی نئوفاشیسم در آینده نیست که آن را با ذکر مراحل وزمانبندی متفاوت، آببندی کرده است. هدف این است که بصورت تدریجی سلطنت مطلقه را حاکم کنند.
بخاطر همین هدف است که تناقض بزرگ پاسخ مشخص وقاطع ندادن به زمان دوره گذار را چند زمانه کرده است جایی، این برنامه را برای صد روز اول گذار تا ۱۸۰ روز و بعد ۱۸ ماه و سرانجام ۳۶ ماه که البته به هزار دلیل ارضی و سماوی راه را برای تمدید بیشتر آن هم باز گذاشته اند. این چیزی جز مهندسی گذار بی مهار، و افسار گسیخته و چهار نعل به سوی توهمات یک بچه دیکتاتور نیست.
آنچه که بشکل بسیار ناشیانه و البته بنا به ماهیت و آگاهانه، در این دفترچه مسکوت مانده است، اصل موضوع یعنی “چگونگی سرنگونی” است. واضح است که این کار چون به دست بیگانه صورت می گیرد طبیعی است که نباید دنبال آن در این دفترچه گشت. بلکه باید آن را از اتاق عملیات ارتش اسراییل سراغ گرفت!! علاوه بر این در موارد زیر کاملا یا سکوت کرده است یا علنا بر علیه آن پیش بینی حکومت نظامی شده است:
– طرح آزادی های سیاسی واجتماعات وفعالیت های احزاب سیاسی
– طرح آزادی بیان ومطبوعات
– چگونگی مشارکت اقلیت ها در سیاستگذاری کشور
– حقوق ملیت ها
– وضعیت حقوقی طبقات ضعیف جامعه کارگران و ……
از فلاسفه روشنگری که پایههای دموکراسی وحقوق بشر را کاشتند، تا قیام ها وانقلابات قرن بیستم یک حقیقت تلخ برجسته شده: یکم. قدرت باید پاسخگو باشد.
دوم. همه قدرت در دست یک نفر نباشد.
حالا دیگر مردم و سیاسیون از بی سرانجام بودن این طرح نمی گویند بلکه از “چیز فهم های” خودشان (نقل از امیر طاهری) این صدا بگوش می آید که این پروژه نیز به ۱۸پروژه مرده و فراموش شده قبلی نظیر ققنوس و پیمان نوین و منشور مهسا و……خواهد پیوست. کار به آنجا کشید که محبور شد خود شازده به صحنه بیاید واعتراض کند که چرا او را “بیاختیار” و “تحت نفوذ” و “بی اراده” نامیده اند. محتوای این دفترچه همچنین ذلت وخواری وسرشکستگی مضاعف آن جانداران سیاسی را بارزتر کرد که نام خود را “جمهوریخواه” نهاده اند وبا خیانت به ملت ایران، امضای خود را پای طرح بازگشت فاشیسم نهاده اند.
بازگشت سلطنت مطلقه ودیکتاتوری در قرن بیستویکم به ایران، پس از تجربه تلخ فاشیسم مذهبی، چیزی نیست جز سراب. این رؤیا، نه بر زمین استوار است ونه بر تاریخ. فرزندان شجاع و کانون های شورشی در دل میهن، نشان دادهاند که قدرت در مقاومت و خیزش است، در شعور و اراده جمعی سازمان یافته، نه در تاج و اتاق فکرهای استعمار. این آموزه خونآلود تاریخ به ما هشدار میدهد که راه جلوگیری از بازگشت فاشیسم، حضور در میدان است. این حقیقت را در تظاهرات بزرگ ایرانیان در ۶ سپتامبر در بروکسل یک بار دیگر شاهد خواهیم بود.
